Boşnaklar Hakkında Bilinmesi Gerekenler!..

Doğan Prepol Poroviç, Boşnak bir anne ve babanın çocuğu olarak 1961 yılında İzmir’de doğdu, ailesi 1924’te Sancak bölgesinden göç etti… Büyüklerinin ve ailesinin anlattığı anılarla büyüyen, Boşnak kültürü üzerine çalışmalarda bulunan, onların ilginç anılarını kaleme alan, 1988 yılında Boşnak bir ailenin kızı olan Emine Hanım ile yaşamını birleştiren Prepol, Boşnaklar hakkında bilinmesi gerekenler diye çok ilginç bir çalışma daha yapmış…

İşte Doğan Prepol Poroviç’in maddeler halinde sıraladığı, okuyanları bazen gülümseten, bazen hüzne boğan,  Boşnakların yaşamından kesitler sunulan “Boşnaklar Hakkında Bilinmesi Gerekenlerin” listesi:

# Boşnakların kadınları da erkekleri de uzun boylu olurlar…

# Boşnaklar asla akraba evliliği yapmazlar…

# Boşnaklar kesinlikle hainlik yapamazlar…

# Boşnaklar gittikleri yere neşe götürmeden yapamazlar…

# Boşnaklar kahvaltıdan önce kahve içmeyi çok severler…

# Boşnaklar kahveyi lokumla içmeden yapamazlar…

# Boşnaklar kahveyi şekerli içerler…

# Boşnaklar kolo (halay şeklinde oynanan oyun) oynamadan yapamazlar…

# Boşnaklar gezmeye gittiklerinde tüm aile fertlerinin nasıl olduğunu tek tek sormadan yapamazlar…

# Boşnakların kına gecelerine bavulsuz gidilmez…

# Boşnaklar söz, nişan veya düğünden sonra hayırlı olsun demek için “na şerbet” (şerbet içmeye) giderler…

# Boşnaklar yeni gelinlerini bir gün içinde en az üç yere el öpmeye götürürler, yakın akrabalar da gelin sofrası hazırlarlar…

# Boşnaklar düğünlerini ve kına eğlencelerini abartmadan yapamazlar…

# Boşnaklar cumbussuz (cümbüş) düğün yapmazlar…

# Gelinler dimij (y) asız (Boşnak şalvarı) olmadan evlenmezler…

# Her Boşnağın evinde j (y) ambolija (Boşnak battaniyesi) vardır…

# Boşnaklar gelinlerini el üstünde tutarlar…

# Boşnaklar Boşnakların dışındakilere çok zor kız verirler…

# Boşnaklar, Boşnak olmayan bir aileye kaçan kızlarıyla en az üç yıl konuşmazlar…

# Boşnaklar yalnız sofraya oturmazlar, illa kalabalık olsun isterler…

# Boşnaklar böreksiz yapamazlar…

# Boşnaklar kuru et yemeden yapamazlar…

# Boşnaklar Soka’yı (kaymak) ve kompiri (patates) çok severler…

# Boşnaklar bayram sabahı mutlaka pita (Boşnak böreği) pişirirler…

# Boşnaklar iftarda çaysız, sahurda hoşafsız yapamazlar…

#Boşnaklar ramazanda iftara misafir çağırırsa, pasul (kuru fasulye) sa suhom mesom (kuru etle birlikte), birjan (büryan), pita (börek), harçelija (tatlı) ikram edilir…

# Boşnaklar “Bosanski lonac” (göveç) yemeden yapamazlar…

# Boşnaklar pasulu (kuru fasulye) suho mesoyla (kuru etle) tercih ederler…

# Boşnaklar kuru eti, fasulye yemeğinde ziyan ederler

# Boşnaklar misafirliğe giderken yanlarında kesme şeker götürürler…

#Boşnakların coşmaları için akordeon yeterlidir, başka bir müzik aleti istemezler…

# Boşnaklar bir ailenin bebeği olduğunda mutlaka babinaya (hayırlı olsun) giderler…

# Boşnaklar çat kapı misafirliğe, posedaklara (akşam oturması) gitmeyi çok severler…

# Bayramlarda sülaledeki bütün erkekler hep birlikte gezmeye giderler…

# Boşnaklar büyüklerine karşı çok saygılıdır, bayramlarda ailenin en büyüğünün evinde toplanırlar…

# Boşnaklar bayramlarda sutlijaş (sütlaç) yaparlar, tatlısını yemediğiniz zaman sorun olmaz, ama tuzlu bir şey ikram edilince mutlaka yenilmesi gerekir…

# Boşnaklar Dino Merlin’in şarkılarıyla coşarlar, Halid Besliç ile efkarlanırlar, Safet İsoviç ile maziye giderler…

# Boşnaklar, Boşnaklığın ne olduğunu bilmeyip “siz Sırp mısınız” diyenlere ağızlarının payını verirler…

# Boşnaklar “yalan söylüyorsun” denilmekten nefret ederler…

# Boşnaklar bir gün mutlaka Bosna Hersek’e gitme hayalini kurarlar ve oranın özlemini hep yüreklerinde hissederler…

# Boşnaklar ısrar eder, ama ısrar edilmesini istemezler…

# Boşnaklar yaşadıkları yere uyum sağlamak yerine, yaşadıkları yeri kendilerine benzetme gibi bir yeteneğe sahiptir…

# Boşnaklar kendi aralarında ne kadar Türkçe konuşmaya çalışırlarsa-çalışsınlar, araya Boşnakça kelime sokmadan edemezler…

# Boşnaklar gelenek ve göreneklerine çok önem verirler…

# Boşnaklar, Boşnak olduklarını gururla söylerler…

# Boşnaklar her zaman neşeli insanlardır…

# Boşnaklar harmonika (akordeon) görünce dayanamazlar…

# Boşnaklar sporcu insanlardır…

# Boşnaklar hastalara za ponude (hediye) meyve götürürler…

# Boşnaklar fotoğraf çekilmeyi severler…

# Boşnaklarda miras kavgası pek yoktur…

# Boşnaklar zanaatkardırlar, zanaatlarını en ince ayrıntılarıyla marifetle icra ederler…

# Boşnakların kış aylarında hazırladığı “raso” adı verilen bir içeceği vardır (kırmızı lahana suyu) …

# Boşnaklar oyunlarında hep bir ağızdan şarkılar söylerler…

# Yaşlı tetkalar (teyzeler) evin dışına meşhur yeleklerini (krem rengi, yünlü) giymeden çıkmazlar…

# Örgü örmesini bilmeyen, evinin az bir köşesinde dantel bulundurmayan bir Boşnak kadını yoktur

# Boşnaklar bir olayı sorgulamadan, birden fazla soru sormadan yapamazlar…

# Boşnaklar cümle içerisinde ”ada ja ti reko”(ben demiştim) ifadesini sıkça kullanırlar…

# Boşnaklar tarihlerini ve geçmişlerini hiçbir zaman unutmaz, her zaman sahip çıkarlar…

# Boşnaklar kabileler halinde yaşarlar, yalnız yapamazlar…

# Boşnaklar “Bosanski lonac” yemeden yapamazlar…

# Boşnaklar pasulu (kuru fasülyeyi) suho mesoyla (kuru etle) tercih ederler…

# Boşnaklar kuru eti, fasulye yemeğinde ziyan ederler

# Akrabalarını çok severler onlarsız yapamazlar…

# Boşnaklar saygıya ve sevgiye çok önem verirler…

# Boşnaklar “potkapa” adı verilen dikkat oyununu çok severler…

# Genelde Ş, R ve Ç harflerini vurgulayarak söylerler…

# Boşnaklar aldatmazlar, sevdi mi tam severler, sevmedi mi arkasını bakmadan giderler…

# Boşnaklar vatanını sever, ekmek yediği yere ihanet etmezler…

# Boşnaklar yanında çalışan emekçilerin hakkını sonuna kadar verirler…

# Boşnaklar komşudan kız almazlar, onlara kardeş gözüyle bakarlar…

# Boşnaklar inatçıdır, tuttuğunu koparırlar, yeteneklidirler ve çok da şakacıdırlar…

# Boşnaklar inandığı, sevdiği, güvendiği bir insanı ölümleri pahasına savunurlar…

# Boşnaklar çok inatçı insanlardır. Onlarınki öyle basit bir kuru inat değildir… Boşnak inadı; doğru bildiğinin uğruna gözünü budaktan esirgememenin uzun soluklu, duruşunu muhafaza etmenin tutarlılığıdır…

# Boşnaklar öncelikle çok onurludur, ailesine, arkadaşlarına, yaşadığı topluma, vatanına, milletine, devletine ve bayrağına sadık insanlardır.

Saygılarımla…