Ahmet Talimciler; “Mahfel’deki Gazievi Kamulaştırılmayı Bekliyor!”

Geçen hafta Postane sokağını sizlerle paylaşmış ve yazının sonunda sokağın postane tarafındaki girişinde bulunan tarihi köşkle ilgili yazı yazacağımı belirtmiştim. Bu hafta sizlere Karşıyaka tarihi içerisinde son derece önemli bir yer teşkil eden bu mekânı anlatmak istiyorum. Daha önceki yazılarımda da çeşitli vesilelerle Karşıyaka içerisindeki tarihi yansıtan mekanlarımıza sahip çıkmamız gerektiğini belirtmiştim. İşte tam bu noktada Mahfel olarak adlandırılan bu bölgede yer alan ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün iki kez onurlandırdığı bu tarihi yapıyı es geçmememiz gerektiğini bir kez daha hatırlatmak için bu yazıyı yazıyorum.

Bu yapı biz Karşıyakalılar için niçin önemlidir sorusunun yanıtı ile başlamak gerektiği kanaatindeyim. Bu bina Karşıyakalıların değişmez lider olarak gördükleri Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Karşıyaka’yı ziyaret ettiği 13 Ekim 1925 ve 24 Haziran 1926 tarihlerinde Karşıyaka Spor Kulübüne gerçekleştirmiş olduğu katılım öncesinde ziyaret ettiği mekanlardan bir tanesidir. Bir başka deyişle burası ulu önderin izlerini taşıyan az sayıda yerden birisidir. Bir diğer önemli husus yine bu binanın 1930’lu yıllar boyunca dönemin İzmir valisi Kazım Dirik ile Karşıyaka Spor Kulübü başkanı Sadi İplikçi’yi ve Karşıyaka belediye başkanı Fikri Altay’ı bir araya defalarca getirdiği gerçeğini de unutmamalıyız. Hatta görselde kullandığım fotoğrafta 1930 yılında gerçekleştirilen bir ziyaret esnasında çekilen görüntü yer alıyor. Tabii bir de bu binanın şimdiki hali.

Türkiye’de tarihi yapıların korunması ve kuşaklar boyunca varlıklarını sürdürebilmeleri çok fazla rastlanabilen bir durum değil ne yazık ki? Geçmişle övünmeyi çok fazla sevmemize karşın geçmişimizi hatırlatacak olan ne kadar nesne varsa ortadan kaldırmayı ve yerine yenilerini koymayı ‘çağdaşlık’ addediyoruz! Oysa geçmiş ile geleceği birbirine bağlayan ve toplumsal hafızanın kuşaklar boyunca sürdürülmesinin yanı sıra kültürün yaşatılmasına katkıda bulunan en önemli unsur korumak ve yaşatmaktır. Bu konuda yeterince duyarlı bir yaklaşım sergileyemediğimizi ve ne acıdır ki bizlere geçmişimizi hatırlatacak olan bütün mekanları birer birer yok ettiğimizi söylemek durumundayım. İşte Gazievi olarak adlandırılan ve üzerine titrememiz gereken bu müstesna yapının yıllar içerisinde başına gelmedik kalmadı diyebiliriz.

Önce inşaat yasağı olmasına karşın binanın yer aldığı bölgede inşaat yapımına başlandı ardından 1997 yılında olay mahkemeden döndü ve ardından Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu ‘Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ tarafından iki kez ziyaret edildiği, taşıdığı tarihi ve simgesel anı niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 14. 07.1998 tarih ve 598 sayılı kararı ile Mahfel 1. Grup eski eser ilan edilmek suretiyle inşaat yapma izni ortadan kaldırıldı. Kültür Bakanlığı İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu tarafından, bu ev ile ilgili olarak kamulaştırılma tavsiyesinde bulunuldu.

Aradan neredeyse çeyrek asırlık bir zaman diliminin geçmiş olduğunu göz önünde bulundurduğumuzda var olan evin adım adım yıkılmaya bir başka deyişle yok olmaya terk edildiğini üzülerek görmekteyiz. Burada yapılması gereken, koruma kurulunun tavsiye ettiği kamulaştırma kararını İzmir Büyükşehir Belediyesinin bir an önce yerine getirmesi ve bu tarihi binayı yok olmaktan kurtarmasıdır. Bu bina hem Karşıyaka hem İzmir açısından simge olarak kuşaklar boyunca aktarılması gereken bir müze haline dönüştürülmeli ve bu eziyet bir an önce sonlandırılmalıdır.

Karşıyaka belediyesinin bütçe olanakları ile bu kamulaştırmayı gerçekleştirebilmesi mümkün değildir ancak büyükşehir belediyesinin bu bedeli karşılayabilecek bir bütçesi olduğunu ve bunu her fırsatta dile getirdiği Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün aziz hatırasını yaşatabilme adına da yapabilmesi son derece önem arz etmektedir. Gereğinin yerine getirilmediği her gün tarihi binanın adım adım sona yaklaşması tehlikesi giderek artacaktır. Üstelik sokağı yakından tanıyan bazı arkadaşlarımın yerinde uyarısı ile burası özellikle geceleri tuvalete dönüşmektedir.